CZĘŚĆ II – EUROPAPierwsze produkty strukturyzowane pojawiły się w Europie na początku lat 90. Początkowo były to głównie obligacje zamienne na akcje, noty z ekspozycją na kursy walutowe i obligacje przedsiębiorstw. Dostępne były one głównie dla inwestorów instytucjonalnych, którzy dysponowali odpowiednią wiedzą na temat rynków kapitałowych oraz odpowiednimi środkami pieniężnymi. Jednak z upływem czasu produkty strukturyzowane objęły wszystkie klasy aktywów: stopy procentowe, indeksy giełdowe, pojedyncze akcje, ceny na giełdach towarowych, fundusze oraz inne bardziej wyszukane aktywa. Wtedy to właśnie zyskały na atrakcyjności również dla klientów indywidualnych.
W latach 2003-2007 średnioroczne tempo wzrostu wielkości rocznych emisji produktów strukturyzowanych wynosiło 20%. Tak szybki wzrost spowodowany był przez kilka czynników. Przede wszystkim, po wejściu do strefy euro stopy procentowe spadły do poziomu bliskiego 2%. Na depozytach bankowych można było zarabiać ok. 0,1% – 1%, w zależności od wielkości inwestycji i instytucji, w której depozyt został złożony. Przy tym średnia inflacja w euro bliska była 2,5%.
Z drugiej strony jednak, europejskie rynki kapitałowe charakteryzuje historyczna awersja do inwestycji w akcje – brak odpowiedniej wiedzy o nich jak również zainteresowania wśród inwestorów indywidualnych. Wraz ze spadkiem rentowności preferowanych obligacji inwestorzy zostali zmuszeni do poszukiwania alternatywnych alokacji kapitału. Szczególnie popularne stały się produkty, które podobnie jak obligacje oferują ochronę początkowej inwestycji, ale z drugiej strony charakteryzują się wyższą rentownością. Taką ofertą były właśnie produkty strukturyzowane. Jako trzecią przyczynę wymienia się wreszcie straty poniesione na rynkach akcji między 2000 a 2002 rokiem. Przy niskiej inflacji, świeżych wspomnieniach bańki internetowej oraz malejącym apetycie na ryzyko starzejącej się Europy wydaje się, że produkty strukturyzowane musiały zdobyć popularność w Europie.
Obecnie detaliczny rynek produktów strukturyzowanych w większości krajów, należących do tzw. Europy Zachodniej, jest rozwinięty oraz konkurencyjny. Na koniec 2006 roku około 580 mld EUR zostało zainwestowanych w produkty strukturyzowane 1.
W porównaniu do 2005 roku jest to 15% wzrost wartości środków zainwestowanych w tego rodzaju aktywa. Ponadto w 2006 roku całkowita wartość sprzedanych detalicznych produktów strukturyzowanych w Europie wzrosła w ciągu roku o 19% osiągając wartość 162,3 mld EUR. W 2006 roku największym w Europie detalicznym rynkiem produktów strukturyzowanych, szacowanym na 45,6 mld EUR, były Niemcy, które wyprzedziły dotychczasowego lidera – Włochy (26,9 mld EUR). Imponująca była także roczna dynamika wzrost sprzedaży detalicznych produktów strukturyzowanych w Niemczech, która w 2006 roku wyniosła 67%, co jest ogromnym wzrostem jak na rozwinięty już rynek. W 2006 do krajów o największej sprzedaży detalicznych produktów strukturyzowanych zalicza się także Hiszpanię (24,3 mld EUR), Belgię (20,6 mld EUR) oraz Francję (15,3 mld EUR). Pięć największych rynków europejskich stanowiły więc w 2006 roku 82% całego europejskiego rynku detalicznych produktów strukturyzowanych. Na podstawie danych za 2007 rok możemy stwierdzić, iż sytuacja się nie zmieniła.
Najwięcej w detaliczne produkty strukturyzowane zainwestowali Belgowie, w przypadku gdy za kryterium przyjmiemy inwestycje w tego typu produkty w przeliczeniu na jedną osobę. W 2006 roku statystyczny Belg wydał 8790 EUR na produkty strukturyzowane, podczas gdy statystyczny Europejczyk przeznaczył na tego rodzaje produktów inwestycyjnych jedynie 1680 EUR.
W Europie istnieją dojrzałe i sprawne kanały dystrybucji o dużym zasięgu – oddziały banków detalicznych, kasy oszczędności, firmy ubezpieczeniowe i poczty. Również niektóre banki inwestycyjne sprzedają bezpośrednio produkty strukturyzowane inwestorom indywidualnym poprzez platformy internetowe tj.: X-markets, gdzie swoje produkty oferuje Deutsche Bank AG. Szczególnie widoczne jest to zjawisko w Niemczech, gdzie udaje się oferować po bardzo konkurencyjnych cenach innowacyjne produkty, obniżając przy tym koszt dystrybucji. Od niedawna na tym rynku pojawili się również wyspecjalizowani doradcy sprzedający wszystkie dostępne w danym kraju usługi w jednym miejscu, w swoich sieciach oddziałów (model one-stop-shop). Znaczna część produktów strukturyzowanych notowana jest na rynku wtórnym przez notowanie produktów na giełdach papierów wartościowych lub na platformach internetowych (np. X-markets). Liczba tych produktów notowanych na giełdach jest znacznie większa aniżeli liczba notowanych akcji. Tak duże zainteresowanie rynkiem wtórnym dla produktów strukturyzowanych związane jest z zaletami jakie posiada rynek giełdowy. Oferta publiczna umożliwia bowiem sprzedaż produktów szerokiej grupie inwestorów. Ponadto notowanie na giełdzie prowadzi do popularyzacji produktów i ułatwia działania edukacyjne wśród inwestorów. Inną zaletą jest łatwość i prostota w zawieraniu transakcji kupna i sprzedaży instrumentów w dowolnym terminie. Także ważne jest to, iż inwestor jest informowany o obecnej cenie produktu.
Część opcyjna do produktu dostarczana jest zwykle banki inwestycyjne, mające łatwy dostęp do globalnych rynków kapitałowych. Coraz częściej jednak strukturyzowanie odbywa się również w lokalnych bankach detalicznych lub zakładów ubezpieczeń w specjalnie do tego celu stworzonych zespołach. Ciekawym rozwiązaniem na oferowanie produktów strukturyzowanych występuje w Polsce. W związku z korzyściami podatkowymi związanymi z produktami ubezpieczeniowymi, coraz większą część produktów oferuje się przy współpracy firm ubezpieczeniowych. Bank lub inna instytucja sprzedająca dany produkt dzieli się wyższą marżą z ubezpieczycielem, który tworzy quazi produkt ubezpieczeniowy. Z roku na rok więcej podmiotów interesuje się szybko rosnącemu rynkowi coraz bardziej złożonych i wysokomarżowych usług finansowych.
Paweł Kolman, Centrum Kompetencyjne Doradcy24,
www.doradcy24.pl
Przeczytaj inne artykuły o produktach strukturyzowanych:
Lokaty strukturyzowane,
Produkty strukturyzowane – czym są i do kogo są skierowane,
Jesienne grzybobranie produktów strukturyzowanych,
Produkty strukturyzowane – fakty i mity,
W co inwestować w 2008 roku: Lokaty Strukturyzowane,
2008 – rok lokat strukturyzowanych,
Prawie wszystko o produktach strukturyzowanych ,
Jak się robi lokaty strukturyzowane?,
Lokaty strukturyzowane – moda czy faktyczne korzyści?
Góra strony porady publikacje blog aukcje kredytowe
{rdaddphp file=wstawki/newsletter.php}
{mosgoogle}
