CZĘŚĆ I – Świat, Europa, Niemcy, PolskaW obliczu ostatniej dekoniunktury na rynku akcji coraz większym zainteresowaniem zaczynają cieszyć się alternatywne możliwości inwestycyjne, w szczególności tzw. produkty strukturyzowane. Jest to rynek jeszcze bardzo młody, ale rozwijający się w niewiarygodnym tempie. Aby odpowiedzieć na pytanie, w którą stronę może podążyć ten nowy rynek, warto przyjrzeć się historii i bieżącym trendom na w zakresie produktów strukturyzowanych za granicą.
Zanim jednak zostanie ona przedstawiona, zacznijmy od podstaw tych produktów, u których leży zazwyczaj mniej lub bardziej egzotyczny instrument pochodny. Instrument pochodny jest to taki instrument finansowy, którego cena (kurs) zależy od wartości instrumentu bazowego(np. innego instrumentu finansowego). Do grupy instrumentów pochodnych należą m.in. kontrakty terminowe (futures) oraz opcje. Opcja jest to instrument finansowy o niesymetrycznym profilu wypłaty. Opcja daje jej posiadaczowi prawo, lecz nie obowiązek do nabycia (w przypadku opcji kupna) lub sprzedaży (w przypadku opcji sprzedaży) danego dobra po z góry określonej cenie. W przeciwieństwie do nabywcy, sprzedający opcję jest zobowiązany do sprzedania lub zakupu danego dobra od nabywcy opcji, jeżeli ten uzna, że zechce z posiadanego prawa skorzystać (czyli uzna wykonanie opcji za opłacalne). W praktyce opcja zostaje zrealizowana, jeśli przewidywana przez nią cena jest lepsza niż cena oferowana na wolnym rynku w danym czasie. Zysk nabywcy opcji jest wówczas równy różnicy między ceną rynkową, a ceną realizacji opcji.
Zachodzące na rynkach finansowych zmiany w ostatnich latach, w szczególności dynamiczny rozwój instrumentów pochodnych, spowodowały że prawdziwa stała się opinia noblisty Fishera Blacka, który w 1995 roku wypowiedział się na temat nieograniczonych możliwości wykorzystania instrumentów pochodnych: „Za pomocą instrumentów pochodnych można stworzyć instrument finansowy o praktycznie dowolnej formule wypłat. Jeżeli tylko potrafisz narysować lub opisać interesujący przez Ciebie profil wypłaty instrumentu finansowego to bądź pewny, że zostanie on stworzony za pomocą instrumentu pochodnego”. Przytoczona wypowiedź idealnie oddaje dzisiejsze możliwości tworzenia innowacyjnych instrumentów finansowych. Dzięki zastosowaniu inżynierii finansowej powstają co roku setki nowych instrumentów na światowych rynkach finansowych. W ciągu ostatniego dziesięciolecia nastąpił gwałtowny rozwój nowych rodzajów instrumentów pochodnych. Do nich możemy zaliczyć kredytowe instrumenty pochodne, instrumenty pochodne na nowe aktywa bazowe takie jak: ryzyko inflacyjne, ubezpieczeniowe czy też pogodowe. Pojawiły się także nowe bardziej zaawansowane odmiany opcji egzotycznych, które pozwalają praktycznie na nieograniczony handel cenami, zmiennościami oraz korelacjami różnych aktywów. Z tych opcji tworzy się innowacyjne instrumenty pochodne nazywane przez rynek strukturyzowanymi instrumentami finansowymi lub też po prostu produktami strukturyzowanymi. Poniżej przedstawiony zostanie detaliczny rynek produktów strukturyzowanych ze szczególnym uwzględnieniem rynku niemieckiego i polskiego.
W związku z tym, iż obecnie brak jest jednoznacznej definicji określającej produkty strukturyzowane przedstawię swoją własną propozycję. Proponuje określić produkty strukturyzowane jako innowacyjne produkty finansowe, które tworzone są poprzez połączenie przynajmniej dwóch klasycznych instrumentów finansowych (najczęściej instrument dłużny i opcja) lub za pomocą zmian w przepływach pieniężnych w istniejących już instrumentów. Zaliczamy je do grupy instrumentów pochodnych, gdyż ich wartość zależy od innego instrumentu podstawowego. Produkty strukturyzowane mają charakter zarówno inwestycyjny, jak też służą one do zarządzania ryzykiem.
1.Światowy rynek produktów strukturyzowanych skierowanych do klientów detalicznym
Światowy rynek inwestycyjnych produktów strukturyzowanych w ciągu kilku ostatnich lat dynamicznie się rozwijał. Średnioroczna stopa wzrostu (CAGR) wartość sprzedaży produktów strukturyzowanych na najważniejszych rynkach w latach 2004-2006 wyniosła prawie 11%. Najbardziej dynamicznie rynek rozwijał się w Europie, gdzie CAGR w latach 2004-2006 wyniósł ponad 15%. Jest to zarazem największy rynek świata z 64% udziałem wartości światowej sprzedaży produktów strukturyzowanych w 2006 roku. Natomiast w Ameryce Północnej w ostatnim roku nastąpił spadek wielkości sprzedaży tego typu produktów, zaś w Azji wzrost ten był niewielki. Związane to było z aprecjacją waluty Europejskiego Obszaru Walutowego (euro) w stosunku do dolara amerykańskiego oraz walut azjatyckich. Trzeba również zwrócić uwagę na deprecjację jena w stosunku do euro oraz dolara w ciągu ostatnich kilku lat.
W przypadku przedstawienia danych z rynku amerykańskiego w walucie krajowej nastąpił wzrost rynku w ciągu ostatniego roku o 1,2 mld USD (z 50 mld USD w 2005 roku do 51,2 mld USD w 2006). Dane o wielkości rynku w USA różnią się w zależności od podmiotu, które je publikował, dlatego przedstawiam dane najbardziej wiarygodne1. Z wykresu można odczytać, iż na podstawie tych danych rynek amerykański jest trzecim rynkiem pod względem wielkości sprzedaży detalicznych produktów strukturyzowanych na świecie. Z kolei cały rynek azjatycki wzrósł w ciągu roku o 8 mld USD (z 55,5 mld USD do 63,5 mld USD). Z prawie 20% udziałem w światowym rynku detalicznych produktów strukturyzowanych jest to drugi pod względem wielkości rynek światowy.
1. Dane uzyskane od Citigroup. Natomiast Structured Products Association szacuje wielkość detalicznego rynku produktów strukturyzowanych na 69 mld USD w 2006 roku.
W dalszej części przedstawione i scharakteryzowane zostaną wybrane rynki produktów strukturyzowanych przeznaczone dla inwestorów detalicznych. Rynki te zostały uznane przez autora za reprezentatywne dla całego rynku. Jako kryterium wyboru autor wziął pod uwagę dwa czynniki: wielkość oraz dynamikę wzrostu danego rynku.
Paweł Kolman, Centrum Kompetencyjne Doradcy24,
www.doradcy24.pl
Przeczytaj inne artykuły o produktach strukturyzowanych:
Lokaty strukturyzowane,
Produkty strukturyzowane – czym są i do kogo są skierowane,
Jesienne grzybobranie produktów strukturyzowanych,
Produkty strukturyzowane – fakty i mity,
W co inwestować w 2008 roku: Lokaty Strukturyzowane,
2008 – rok lokat strukturyzowanych,
Prawie wszystko o produktach strukturyzowanych ,
Jak się robi lokaty strukturyzowane?,
Lokaty strukturyzowane – moda czy faktyczne korzyści?
Góra strony porady publikacje blog aukcje kredytowe
{rdaddphp file=wstawki/newsletter.php}
